Dodatek mieszkaniowy jest świadczeniem pieniężnym wypłacanym przez gminę, mającym na celu dofinansowanie do wydatków mieszkaniowych ponoszonych w związku z zajmowaniem lokalu mieszkalnego. Pomoc ta przysługuje najbiedniejszym mieszkańcom gminy w przypadkach ściśle określonych w przepisach ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych. Aby otrzymać dodatek mieszkaniowy, osoby ubiegające się o jego przyznanie muszą spełniać łącznie trzy warunki:

  • posiadać tytuł prawny do lokalu,
  • posiadać dochód w wysokości określonej w ustawie,
  • posiadać mieszkanie o powierzchni określonej w ustawie.

Tytuł prawny do lokalu

Dodatek mieszkaniowy przysługuje:

  • najemcom oraz podnajemcom lokali mieszkalnych,
  • osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych, do których przysługuje im spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego,
  • osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych znajdujących się w budynkach stanowiących ich własność i właścicielom samodzielnych lokali mieszkalnych,
  • innym osobom mającym tytuł prawny do zajmowanego lokalu mieszkalnego i ponoszącym wydatki związane z jego zajmowaniem,
  • osobom zajmującym lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, oczekującym na przysługujący im lokal zamienny lub socjalny ( gdy orzeczono o ich uprawnieniu do lokalu socjalnego w wyroku sądowym).

Dochód

Dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom, jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego uzyskany w okresie trzech miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku nie przekracza 175% kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym i 125% tej kwoty w gospodarstwie wieloosobowym obowiązującej w dniu złożenia wniosku.
Od dnia 01.03.2017 r. wysokość najniższej emerytury wynosi 1 000 zł:

  • 175% w/w kwoty to 1 750 zł dla gospodarstwa jednoosobowego,
  • 125% w/w kwoty to 1 250 zł dla gospodarstwa wieloosobowego.

W przypadku, gdy średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego jest nieco wyższy, nie zamyka to możliwości otrzymania dodatku mieszkaniowego – jeśli kwota nadwyżki nie przekracza wysokości dodatku mieszkaniowego, należny dodatek obniża się o tę kwotę.
Za dochód uważa się wszelkie przychody po odliczeniu kosztów ich uzyskania oraz po odliczeniu składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe, chyba że zostały już zaliczone do kosztów uzyskania przychodu.

Do dochodu nie wlicza się:

  • świadczeń pomocy materialnej dla uczniów,
  • dodatków dla sierot zupełnych,
  • jednorazowych zapomóg z tytułu urodzenia się dziecka,
  • dodatku z tytułu urodzenia dziecka,
  • pomocy w zakresie dożywiania,
  • zasiłków pielęgnacyjnych,
  • zasiłków okresowych z pomocy społecznej,
  • jednorazowych świadczeń pieniężnych i świadczeń w naturze z pomocy społecznej,
  • dodatku mieszkaniowego,
  • dodatku energetycznego,
  • świadczenia wychowawczego,
  • dodatku wychowawczego.

Powierzchnia mieszkania

Kolejnym warunkiem do otrzymania dodatku mieszkaniowego jest posiadanie mieszkania o odpowiedniej powierzchni. Ustawa określa tzw. normatywną powierzchnię użytkową, na którą wypłaca się dodatek mieszkaniowy. W przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego nie może ona przekraczać:

  • 35 m.kw. na 1 osobę,
  • 40 m.kw. na 2 osoby,
  • 45 m.kw. na 3 osoby,
  • 55 m.kw. na 4 osoby,
  • 65 m.kw. na 5 osób,
  • 70 m.kw. na 6 osób, a w razie zamieszkiwania w mieszkaniu większej liczby osób, dla każdej kolejnej osoby powierzchnię normatywną powiększa się o 5 m.kw.

Normy powierzchni użytkowej podwyższa się o 15 m.kw., jeżeli w mieszkaniu zamieszkuje osoba niepełnosprawna poruszająca się na wózku inwalidzkim lub osoba niepełnosprawna, jeżeli niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. O wymogu zamieszkiwania w oddzielnym pokoju orzekają powiatowe zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności.

Dodatek mieszkaniowy przysługuje również, gdy powierzchnia użytkowa zajmowanego lokalu mieszkalnego nie przekracza normatywnej powierzchni użytkowej o więcej niż:

  • 30 % albo
  • 50 % pod warunkiem, że udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej tego lokalu nie przekracza 60 %.

Dopuszczalne przekroczenia powierzchni wynoszą:

  • dla 1 osoby - 35 m.kw. + 30% = 45,5 m.kw. + 50% = 52,5 m.kw.
  • dla 2 osób - 40 m.kw. + 30% = 52 m.kw. + 50% = 60 m.kw.
  • dla 3 osób - 45 m.kw. + 30% = 58,5 m.kw. + 50% = 67,5 m.kw.
  • dla 4 osób - 55 m.kw. + 30% = 71,5 m.kw. + 50% = 82,5 m.kw.
  • dla 5 osób - 65 m.kw. + 30% = 84,5 m.kw. + 50% = 97,5 m.kw.
  • dla 6 osób - 70 m.kw. + 30% = 91 m.kw. + 50% = 105 m.kw.

Wysokość dodatku mieszkaniowego

Jeżeli średni miesięczny dochód jest niższy od 150% kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym i 100% tej kwoty w gospodarstwie wieloosobowym, to dodatek mieszkaniowy stanowi różnicę między wydatkami przypadającymi na normatywną powierzchnię użytkową zajmowanego lokalu mieszkalnego, a wydatkami na ten cel poniesionymi przez osobę otrzymującą dodatek w wysokości:

  • 15% dochodów gospodarstwa domowego – w gospodarstwie 1-osobowym,
  • 12% dochodów gospodarstwa domowego – w gospodarstwie 2-4 osobowym,
  • 10% dochodów gospodarstwa domowego – w gospodarstwie 5-osobowym i większym.

Jeżeli średni miesięczny dochód jest równy lub wyższy od 150% kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym i 100% tej kwoty w gospodarstwie wieloosobowym, wówczas dla celów obliczenia dodatku mieszkaniowego przyjmuje się wydatki poniesione przez osobę otrzymującą dodatek w wysokości:

  • 20% dochodów gospodarstwa domowego – w gospodarstwie 1-osobowym,
  • 15% dochodów gospodarstwa domowego – w gospodarstwie 2-4 osobowym,
  • 12% dochodów gospodarstwa domowego – w gospodarstwie 5-osobowym i większym.

Wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego

Dodatek mieszkaniowy przyznaje się, na wniosek osoby uprawnionej do dodatku mieszkaniowego, w drodze decyzji administracyjnej. Do wniosku dołącza się deklarację o dochodach gospodarstwa domowego za okres 3 miesięcy kalendarzowych poprzedzających dzień złożenia wniosku oraz inne niezbędne dokumenty.
Dodatek mieszkaniowy przyznaje się na okres 6 miesięcy, licząc od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu złożenia wniosku.
Dodatku mieszkaniowego nie przyznaje się, jeżeli jego kwota byłaby niższa niż 2% kwoty najniższej emerytury w dniu wydania decyzji.
Dodatek mieszkaniowy wypłaca się, w terminie do dnia 10 każdego miesiąca z góry, zarządcy domu lub osobie uprawnionej do pobierania należności za lokal mieszkalny.